Duyurular

CumleMuhendisi.Com

Siteden Geli�meler

By admin on June 12, 2008

BURAYA S�TEN�ZLE �LG�L� DUYURULARI YAPAB�L�RS�N�Z !! http://WWW.CUMLEMUHEND�S�.COM / / WEBSABLON.BLOGCU.COM // byKajmeran 2009 Desing - Buray� Kendinize G�re D�zenleyin

Sitenizi Geli�tirin

Son Yaz�lar

12 hayvanl� t�k takvimi

As�l adi 12 hayvanl� T�rk y�ll�� olan bu takvim, 12 y�l�n 5 kat� olan 60 y�ll�k devreleri ile G�k T�rkler’de, Uygur T�rkleri’nde, Tuna-Bulgar T�rkleri’nde, �til Bulgar T�rkleri’nde ve daha �nceleri de b�y�k ihtimalle Hun T�rkleri’nde kullan�lm�� olup, T�rkler aras�nda �ok yayg�n bir sistem olmu�tur. G�k T�rk yaz�tlar�, Uygur kitap ve hukuk belgeleri, Tuna Bulgarlar�’n�n yaz�tlar�, Bulgar Hakanlar� Listesi bu takvimle tarihlendirilmi�tir. Hatta, Manas Destan�’ndaki baz� olaylar bile On �ki Hayvanl� T�rk Takvimi ile tarihlendirilmi�tir. T�rk Takvimi’nde bir g�n 12 b�l�me ayr�l�r, her b�l�me ‘�a�’ ad� verilirdi.Bir �a� iki saat, dolay�s�yla bir g�n de 24 saat idi. Herbir �a� ise sekiz ‘Keh’ten ibaretti. Y�lba�� olarak gece-g�nd�z e�itli�inin ya�and�� 21 mart, Nevruz g�n� al�n�rd�. Bu eski T�rk takvimi, her biri bir hayvan ad� ile an�lan “ 12 y�ll�k” devre esas�na dayan�yordu. Y�llar�n adlar� ��yle idi:

1. y�l : S��kan (fare),
2. y�l : Ud (s��r-�k�z),
3. y�l : Bars (pars),
4. y�l : Dab��kan (tav�an),
5. y�l : Nuh (Lu)( ejderha)(timsah),
6. y�l : �lan (y�lan),
7. y�l : Yunt (at),
8. y�l : Koy (koyun),
9. y�l : Bi�it (maymun),
10.y�l : Tabuk (tavuk),
11.y�l : �t (k�pek),
12.y�l : Tonbuz (domuz).

Bir y�lda 12 ay vard�. Aylar birin�ay (birinci ay) , ikin�ay (ikinci ay), ��n�ay (��nc� ay), d�rd�n�ay (d�rd�nc� ay), be�in�ay (be�inci ay), alt�n�ay (alt�nc� ay), yedin�ay (yedinci ay), sekizin�ay (sekizinci ay), dokuzun�ay (dokuzuncu ay), onun�ay (onuncu ay), onbirin�ay (onbirinci ay) ve onikin�ay (onikinci ay) diye adland�r�lm��t�r. G�ne�in iki bat�� aras� bir g�nd�r.

Edouard Chavannes’in “Le Cycle turc des Douze Animaux 12 Hayvanl� T�rk Takvimi”, adl� ara�t�rmas�na g�re Asya’da kullan�lan 12 Hayvanl� takvim T�rklere ait bir takvim sistemiydidi ve �inliler bu takvimi T�rklerden alm��lard�. Chavannes bu y�zden de ara�t�rmas�n�n ad�n� 12 Hayvanl� T�rk Takvimi koymu�tur. Bu takvimin ��k��n� Ka�garl� Mahmut �u �ekilde anlat�r: T�rk hakanlar�ndan birisi, birka� sene �nce yap�lm�� bir sava�� renmek istemi�, ama o sava��n yap�ld�� y�l konusunda bir anla�ma sa�lanamam��. bunun �zerine hakan, ileri gelenlerle bir kurultay d�zenleyerek, “biz bu tarihte nas�l yan�ld�ksa, bizden sonra gelecek olanlar da yan�lacakt�r; �yleyse �imdi g��n on iki burcu ve on iki ay say�s�nca her y�la bir ad koyal�m ve yapt�klar�m�z� bu y�llar�n ge�mesiyle anlayal�m; bu, aram�zda unutulmaz bir an� olarak kals�n.” deyince, ulus bu �neriyi hemen onaylam��. bundan sonra hakan ava ��km�� ve beraberinde bulunan askerlerine yaban hayvanlar�n� il�su’ya do�ru s�rmelerini emretmi�. askerler, hayvanlar� s�k��t�rarak bu nehre do�ru s�rm��. hayvanlardan baz�lar�n� avlam��lar, baz�lar� ise nehre at�l�p kar�� yakaya y�zm��. karaya ilk defa s��an ��kt�� i�in, birinci y�la s��an y�l� demi�ler; s��andan sonra, s�ras�yla s��r, pars, tav�an, timsah, y�lan, at, koyun, maymun, tavuk, k�pek ve domuz karaya ula�m��lar ve bu nedenle sonraki y�llara bunlar�n ad� verilmi�.daha sonra, bu y�llar�n her birinde bir hikmetin oldu�u d��n�lerek fal tutulmu� ve keh�nete ba� vurulmu�. mesela s��r y�l�na girildi�inde, sava�lar �o�al�rm��; ��nk� �k�zler s�rekli olarak birbirleriyle vuru�ur ve tos yaparlarm��. tavuk y�l�nda yiyecek �ok olur, ancak insanlar aras�nda kar��kl�k ��karm��; ��nk� tavu�un yemi danedir ve daneyi bulabilmek i�in ��pleri ve k�r�nt�lar� birbirlerine kar��t�r�rm��.

��inde bulundu�umuz y�l�(2007) domuz y�l� olarak tan�mlayan bu takvimin 1900′lerin ba��na dek orta asya t�rkleri aras�nda, �zellikle de avam s�n�f�nda yayg�n oldu�u s�ylenir. Zira Zeki Velidi Togan’�n an�lar�nda anlatt��na g�re kimli�ini gizleyerek ka�maya �al��t�� s�ralarda yolunu kesen rus askerleri kimli�ini sorgulamak i�in ad�n�, soyad�n�, ya��n� sorduklar�nda: “valla y�lan y�l�nda do�mu�um…” demi�, b�ylelikle askerleri cahil bir g��ebe oldu�una ikna etmi�tir.

Kaynak�a: vikipedi, ek�is�zl�k

<****** type=text/**********> <****** src="http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js" type=text/**********>
5/4/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
atlantis

ATLANTIS

Zaman: Bilinmiyor (�� yakla��k 9600?/1520? / efsane)
Yer: Akdeniz? / Atlas Okyanusu?

D�n kentinden ve hem�ehrilerinden s�z etti�inde akl�ma tekrarlamakta oldu�um bir hik�ye gelmi�ti ve senin, nas�l bir esrarengiz rastlant�yla Solon'un anlatt�klar�yla harfiyen uyu�tu�unu g�rmekle �a��rd��m� s�ylemi�tim. PLATON, KR�T�AS, �� 4. Y�ZYIL.

�nsanl��n �ok Eski �a�lar�n�n derinliklerindeki ve eski d�nyan�n t�m�ne h�kim olan b�y�k ve g��l� bir milletin ak�l almayan bir felaket sonucunda neredeyse bir gece i�inde sona ermi� olmas� insanlar� iki bin y�ld�r me�gul etmektedir. Burada b�y�k Atlantis ada milletinden s�z etti�imiz ku�kusuzdur.

ATLANT�S: EFSANEN�N ��ER��

Atlantis'in doruk noktas�na 11 bin y�l �nce eri�ti�i s�ylenirse de, literat�rde ortaya ��k�� ancak 2350 y�l �nce, �� 359 ve 347 y�llar� aras�d�r. �lkenin ad� Yunan filozofu Platon'un Sokrates ile ��rencileri aras�ndaki hayali konu�malar�n�n iki diyalogunda (Timaio ve Kritias) ortaya ��kar. Timaio diyalogunun ba��nda Sokrates bir g�n �nceki "m�kemmel" toplum konu�mas�na de�inir.

Platon burada uzun y�llar �nce yazd�� en �nl� diyalogu olan Devlet'e at�fta bulunmaktad�r. Platon, Sokrates'e Devlet'te sunulan m�kemmel h�k�metin unsurlar�n� sayd�r�r: Zanaatkarlar ve �ift�iler askeriyeden ayr�lacakt�r, askerler merhametli olacak, atletizm ve m�zik e�itimi alacak, kom�n halinde ya�ayacak ve alt�na, g�m��e ya da herhangi bir �zel m�lke sahip olmayacaklard�r.

Sokrates varsay�msal tart��malardan b�k�p ��rencilerine uygulamal� felsefe denilebilecek bir �dev verir. Devlet'te vazedilen kavramlara g�re ya�ayan bir toplumu hakl� bir sava�a sokarak m�kemmelle�tirmelerini s�yler.

Hocas�n�n �nerisini yerine getiren Kritias ��yle der: "O halde, Sokrates, garip ama ger�ekten do�ru olan �u hik�yeyi dinle." Kritias bu hik�yeyi dedesinden (onun da ad� Kritias't�r) dinledi�ini s�yler. Dedesi de babas� Dropides'ten, o da Yunan bilgesi Solon'dan dinlemi�tir. Solon ise �� 600 y�l�ndan hemen sonra bulundu�u M�s�r'da M�s�r rahiplerinden duymu�tur. B�ylece Platon'un kendi anlat�m�na g�re Kritias't� iki y�z y�l �nce ortaya at�lm�� bir hik�yeyi dolayl� olarak duymaktay�z.

(Solda) Atlantis hik�yesinin �zg�n kayna�� olan Platon'un (�� 427-347) I. y�zy�lda yap�lm�� mermer b�st�. Platon, Timaio ve Kritias diyaloglar�nda Atlantis'i ortaya atm�� ve toplumunu ayr�nt�lar�yla ele alm��t�r. (Sa�da) Athanasius Kircher'in Atlantis haritas� (1678). Platon'un da belirtti�i gibi �lkeyi Herakles S�tunlar�'n�n �tesine, Atlas Okyanusu'nun ortalar�na yerle�tirir. Kuzeyin a�a�� tarafta oldu�una dikkat!

M�KEMMEL DEVLET, AT�NADIR, ATLANT�S DE��L

M�s�rl� rahipler Solon'a "b�t�n kentlerin en iyi y�netileni" olan eski Atina hakk�nda bir hik�ye anlatm��lard�. Platon'un m�kemmel devlet modeli i�te zaman�ndan 9300 y�l �ncesinin bu eski Atina's�d�r. Rahipler Solon'a, eski Atinal�lar'�n en b�y�k kahramanl�k eylemini anlat�rlar: Atinal�lar "Avrupa'n�n ve Asya'n�n t�m�ne bir sefer a�an b�y�k bir devleti" sava�ta yenmi�lerdir. Bu yay�lmac� millet "Herakles S�tunlar�"n�n �tesinden, Atlas Okyanusu'ndan gelmi�tir. Ve bu b�y�k devletin ad� Atlantis'ti.

Atlantis, ta M�s�r'a kadar kuzey Afrika'n�n t�m�nde egemendi. Ancak Kritias'�n s�yledi�ine g�re o sava�ta Atinal�lar taraf�ndan yenilen Atlantis, tanr�lar taraf�ndan depremler ve sellerle ortadan kald�r�lm��t�.

Kritias, Atlantis hik�yesini anlatt�ktan sonra Sokrates'e ��yle der: "D�n kentinden ve hem�ehrilerinden s�z etti�inde akl�ma tekrarlamakta oldu�um bir hik�ye gelmi�ti ve senin, nas�l bir esrarengiz rastlant�yla Solon'un anlatt�klar�yla harfiyen uyu�tu�unu g�rmekle �a��rd��m� s�ylemi�tim."

(Solda) Girit'in do�usunda Zakros'taki Minos saray�ndan kristal bir vazo. Minoslular'�n sanat ve mimarideki gayet apa��k teknik geli�mi�likleri, bu etki uygarl�k ile Platon'un diyaloglar�nda anlat�lan a��r� geli�mi� Atlantis toplumu aras�nda ortak noktalar aran�lmas�na y�neltmi�tir. (Sa�da) �spanya'da bulunmu� ve �� 450 y�llar�na ait olan "Elche Leydisi". Baz� a��r� kuramc�lar bunun bir Atlantis rahibesi oldu�unu iddia ederler.

ATLANT�S ��N TAR�H� B�R KAYNAK MI?

Platon, Atlantis ya da eski Atina tarifini ger�ek tarihe mi dayand�rm��t�r, yoksa b�t�n olay� uydurmu� mudur? Platon'un zaman�ndaki Yunanl�lar'�n perspektifinden bile eski say�lacak �nemli bir Akdeniz uygarl�� vard� ve bu da, en az�ndan k�smen b�y�k do�al felaketlerle imha olmu�tu: Minoslular'�n Girit'i.

Baz� �a�da� bilimadamlar� Atlantis'in yeri ve boyutlar� Kritias'ta yanl�� ifade edilmi� ya da abart�lm�� olsa da, (belki de yanl�� eviri nedeniyle) Platon'un hik�yesinin Yunanistan'�n do�usunda ve Ege Denizi'nde Girit'in kuzeyindeki Thera adas�n�n yanarda� patlamas�na dayand�� fikrindedirler.

�� 17. ya da 16. y�zy�ldaki Thera patlamas�ndan kalan volkanik p�sk�rt�ler, 1838'de patlad��nda on binlerce insan�n �l�m�ne neden olan Krakatoa'n�nkinin iki kat�d�r. Thera'daki daha b�y�k patlama �ok etkili olmu� olmal�d�r ve bu nedenle de tesirin dolayl� oldu�u M�s�r gibi �lkelerin tarihi kay�tlar�nda yer almas� m�mk�nd�r.

Baz�lar� i�in Minoslular'�n Girit'i Atlantis'tir ve Platon, Kritias'ta �lkenin Thera patlamas�yla yokolmas�n� �arp�tm��t�r. Ancak bu iddiay� s�rd�rebilmek i�in Girit'in yerinin neden yanl�� oldu�u, boyutlar�n�n neden farkl� oldu�u, neden yanl�� zamanda geli�mi� oldu�u, Atina ile hi� sava�mad��n� ve bir felaketle yok edilmemi� oldu�unu a��klamak gerekecektir.

Arkeoloji, Minos k�y� topluluklar�n�n Thera'daki patlaman�n yaratt�� tsunami dalgalar�yla a��r hasara u�rad�� halde Minos uygarl��n�n daha iki y�zy�l ya�ad��n� ve hatta geli�ti�ini kan�tlam��t�r.

Ba�ka bilimadamlar� Thera'daki �nl� Minos kolonisinin Atlantis i�in model oldu�unu iddia etmi�lerdir. Minoslular'�n buradaki yerle�im merkezi yanarda��n patlamas�yla yok olmu�tu, ancak Platon'un da eski bir uygarl��n bir ileri karakolunun yok edilmesinden s�z etmedi�i de kesindir. Yine de, Thera, Platon'un Atlantis modeli olamayacak kadar yanl�� yerde, yanl�� boyutta ve yanl�� a�dad�r.

(Solda) Atina ile Isparta aras�ndaki Peloponnesos Sava��'nda (�� 431-404) �ld�r�len iki sava��: Khairedemos ve Lykeas. Platon zaman�nda yap�lan bu sava�ta her iki kentin �e�itli cepheleri -�rne�in Isparta'n�n politik yap�s�- Platon taraf�ndan Atlantis ile Atina aras�ndaki �at��may� form�le etmek i�in kullan�lm�� olabilir. (Sa�da) Ignatius Donnelly'nin "Dolphin Bo�az�"n� g�steren Atlas Okyanusu haritas�, Donnelly buras�n�n kay�p k�ta Atlantis'in denize batm�� kal�nt�s� oldu�una inan�yordu.

ATLANT�S: �A�DA� FANTEZ�

Atlantis konusunda herhangi bir tart��ma bu kay�p k�ta hakk�nda 19. ve 20. y�zy�llarda ileri s�r�len ger�ekten garip iddialardan s�z edilmeden tamamlanm�� olamaz. Minnesota Eyaleti kongre �yesi, iki kere ba�kanl�k aday� ve amat�r bir tarih�i olan Ignatius Donnelly 1881'de, "Atlantis: The Antediluvian World" adl� kitab�n� yay�mlayarak efsaneyi herkesten �ok canland�ran ki�idir.

Donnelly'ye g�re Platon'un Atlantis'i M�s�r, Mezopotamya, �ndus Vadisi ve Avrupa'n�n oldu�u kadar G�ney ve Kuzey Amerika uygarl�klar�n�n kayna�� ve b�y�k k�lt�rel ba�ar�lar�n k�kenidir. Donnelly'nin tezi �a�da� arkeoloji ya da jeoloji ara�t�rmalar� alt�ndaki dayanak noktalar�ndan yoksundur. Bu k�lt�rlerin evrimlerini, de�il Atlantis'e, ba�ka herhangi bir tek ana kayna�a bor�lu olduklar�n� g�steren herhangi bir kan�t yoktur.

Ancak, di�er 19. ve 20. y�zy�l d��n�rleriyle kar��la�t�r�ld��nda Donnelly, bir entelekt�el itidal �rne�idir. Helena Blavatsky'nin liderli�ini yapt�� Teosofistler, Atlantisliler'in u�akla u�tuklar�n� ve uzaydan gelen yabanc�lardan ald�klar� ekinleri bi�tiklerini iddia ediyorlard�.

Daha yak�n zamanlarda, ge� 20. y�zy�lda ya�ayan psi�ikler, kay�p k�tadan ruhlarla ba�lant� kurduklar�n� iddia etmi�ler ve modern d�nya insanlar�na Atlantisliler'den �e�itli ��tler akt�rm��lard�. Ku�kusuz bu iddialar� destekleyen hi�bir kan�t yoktur.

(Solda) Girit'te Knossos'ta Taht Odas�. Taht�n iki yan�nda bitkiler ve yar� aslan yar� kartal yarat�klar resmedilmi�. Minos Girit'i �nemli bir erken d�nem Akdeniz uygarl��d�r ve Platon'un zaman�nda art�k �ok eskilerde kalm��t�. Platon, Atlantis tan�m�n� bu topluma m� dayand�rm��t�r? Ne yaz�k ki, b�t�n ger�ekler bu kurama uyum g�stermiyor. (Sa�da) Minoslular'�n Knossos Saray� ya da Tap�na��, �� 2. biny�l ortalar�ndan kalm��t�r. Buras� �ok odal� ve gayet zarif duvar resimleriyle b�y�k bir yap�d�r.

Platon'un G�r��

Platon'un, diyaloglar�n� kurmak i�in iyi bildi�i tarihi kay�tlar� kulland�� ku�kusuzdur. Belki de onun zaman�ndan bin y�l �nce g��l� bir devleti yok eden do�al bir afetin gelenekleri vard� ve Platon mesaj�n� iletmek ��in bu hik�yeleri kullanm��t�.

Ancak, Kritias'�n k�smi bir mecazi yorumunu destekleyenler bile Platon'un tarih yazma niyetinde olmad��n�, hik�yenin baz� unsurlar�n� vermeye �al��t�� derste mecaz olarak kullanmak istedi�ini kabul ederler. �rne�in, Atlantis Destroyed adl� kitab�nda Rodney Castleden, Platon'un Atlantis'inin Minos Girit'i ile Thera'n�n iyi bir e�le�tirilmesi oldu�unu ve hik�yenin o b�l�m�n�n Atina'y� Isparta ile kar�� kar��ya getiren daha yak�n tarihteki Peloponnesos Sava��'n�n anlat�m� oldu�unu iddia eder. Bu sava�ta Isparta muzaffer ��km��t� ve Isparta'n�n politik yap�s� Platon'un eski Atina tan�m�na girmi� g�r�nmektedir.

Son olarak, Kritias'ta Atlantis'te belirli eski toplumlar�n ayr�nt�lar�n�n paralellerini aramak Platon'un vurgulamak istedi�i bir �ey de�ildir. Onun Kritias'�n a�z�ndan s�yletti�i �eyler tarihi anlatmak amac�n� de�il, ne de olsa tarih�i olmay�p bir filozof olan yazar i�in daha �nemli bir i�lev y�klenir.

Platon, g�r��n� belirtmek i�in Atlantis'i neredeyse yenilmesi imk�ns�z bir d��man olarak g�stermektedir. Platon'un Atlantis'i ayr�nt�l� olarak tan�mlamas� okura onun maddi zenginli�ini, teknolojik geli�mi�li�ini ve askeri g�c�n� anlatmakt�r.

Kritias daha k��k, maddi a��dan yoksul, teknolojik olarak o kadar geli�memi� ve askeri a��dan zay�f Atinal�lar'�n Atlantisliler'i yenebilece�i ana mesaj�n� iletir: Tarihte �nemli olan yaln�zca servet ya da g�� de�ildir. Daha da �nemli olan insanlar�n kendi kendilerini y�netme bi�imleridir.

Platon i�in m�kemmel bir devletin ve toplumun entelekt�el ba�ar�s�, maddi refah ya da g��ten �nemlidir. Bu noktay� vurgulamak i�in esasl� bir hik�ye anlatmas� da Platon'un bir ��retmen olarak �st�nl��n� g�sterir.

EDEB�YAT VE ATLANT�S

Atlantis efsanesi, Orta�a�'da Yunanl�lar'dan Arap co�rafyac�lara, onlardan da Avrupal� yazarlara ge�mi�tir. Montaigne, Buffon ve Voltaire gibi yazarlar bile bu efsaneye inanm��lard�r.

Atlantis efsanesinin etkisiyle �ok say�da edebi yap�tlar da yaz�lm��t�r. Francis Bacon'un fizik bilimlerinin ideal devletini betimleyen "Nova Atlantis (Yeni Atlantis)", �sve�li Rudbeck'in "Atland eller Mahneim (Atlantis ya da Mahneim)", Kristof Kolomb'u, yitik eski k�talar� aramaya ��kan biri olarak tasarlayan Katalan yazar Jacinto Verdaguer'in "L'Atlantida" adl� �iiri, Gerhardt Hauptmann'�n ayn� efsaneyi simgele�tirerek, bir kad�n oyuncuya ��k olan bir bilim adam�n�n psikolojisine uygulad�� roman� Atlantis ve P. Benoit'in "Atlantide" adl� kitaplar� bunlardan baz�lar�d�r.

Ayr�ca jeoloji biliminde Atlantis ad� resmi olarak, Atlas Okyanusu'nun yerinde bulundu�u varsay�lan karalara verilen bir add�r

al�nt�d�r

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
K�br�s'�n Fethi ( 1571 )

K�br�s'�n Fethi ( 1571 )

K�br�s, Venediklilerin elindeydi. Venedikliler Akdeniz'de �nemli bir �s durumundaki K�br�s sayesinde M�s�r ve Suriye'ye giden deniz yolunun denetimini ellerinde tutuyorlard�. B�lgedeki durumunu g��lendirmek isteyen Osmanl� Devleti K�br�s'�n fethi i�in hazirl�kklara ba�lad�. 1566 y�l�nda Kanuni'nin �l�m�nden sonra 2. Selim tahta ge�mi�ti. Lala Mustafa Pa�a komutas�ndaki donanma, 1571 y�l�nda K�br�s'� fethederek Osmanl� topraklar�na katt�. Daha sonra K�bns'a T�rkler yerle�tirilerek, adaya T�rk kimli�i kazand�r�ld�.

Osmanl� , osmanli, son osmanl� , osmanl� d�nemi , osmanli haritasi , osmanl� imparatorlugu ,osmanli padisahlari , osmanli resimleri , padi�ah resimleriTarih Dersi , Osmanl� Tarihi , Osmanl� Devleti, osmanli padi�ahlar�

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
L�DYA UYGARLI�I

L�DYA UYGARLI�I

(M.�. 700-300)

lidya uygarl��

Bat� Anadolu’da Gediz ve K��k Menderes y�relerinde oturan bu halk�n nereden geldi�i kesin olarak belirlenememi�tir. Antik d�nem yazarlar� onlar�n g�neydeki Karyal�lar ile kuzeydeki Mysial�lar ve Frigler ile akraba olduklar�n� s�ylerler. Hint-Avrupa karakterli bir dilleri olan Lydial�lar�n Bat� Anadolu’da M.�. 2. biny�l�n ikinci yar�s�ndan itibaren varolduklar� kabul edilmektedir

Lydia’n�n parlamas�n�n nedeni b�lgede bulunan alt�n madenleriydi. Bu madenin M.�. 7. y�zy�l�n ba��ndan beri Sardes’te i�letilmeye ba�lamas� Lydia’l�lar� zenginle�tirmi� ve g��lendirmi�ti. Lydia’n�n Anadolu’daki uygarl��a katk�s� daha �ok ekonomi dal�nda olmu�tur. Alt�n sikkeler basarak ticaretteki de�i�-toku� usul�n� de�er ekonomisine �evirmi�lerdir. Lydia tarihinin baz� d�nemlerinde Frigleri de y�kan Kimmerlerin sald�r�s�na u�rad� ve Sardes kenti Kimmerlerle birlikte yine g��ebe bir topluluk olan Trerler taraf�ndan da ya�maland�. Ayr�ca Medler ve Perslerle de �e�itli kez sava�lar yapm��lard�r. M.�. 28 May�s 585 g�n� Medlerle yap�lan sava� s�ras�nda g�ne� tutulmas� meydana gelmi� ve sava� b�ylece sona ermi�tir. Lydia devletine son veren Pers kral� Kyros olmu�tur.

Lydia soylular� �l�lerini, Friglerdeki gibi t�m�l�slere g�m�yorlard�. Bu t�m�l�sler Sardes’in kuzeyinde Marmara G�l� k�y�s�nda yer al�rlar. Bunlardan 355 m. �ap�nda ve 61 m. y�ksekli�indeki t�m�l�s Anadolu’daki en y�ksek y��ma mezar �rne�idir.

�ok zengin olan Anadolu mozayi�inde s�z� edilmesi gereken ve bug�n de izlerine rastlad��m�z ba�ka uygarl�klarda vard�r. Demir �a��nda incelenmesi gerekenler aras�nda Karia ve Lykia uygarl�klar�n� sayabiliriz. Hint-Avrupa ailesinden olan dilleri Hitit �ncesi �geler ta��maktad�r. Karial�lar�n daha �nceleri Bat� Anadolu’da yerle�mi� olduklar� bilinen Leleglerden, Lykia’l�lar�n ise Luvilerden geldikleri san�lmaktad�r. Lykia uygarl��n�n en �zg�n �rnekleri aras�nda kayalara oyulmu� an�tlar yer almaktad�r.

Lydia devletinin M.�. 546 y�l�nda son bulmas�yla �ranl�lar Ege Denizi k�y�lar�na kadar t�m Anadolu’yu ellerine ge�irdiler. Pers egemenli�i M.�. 333 y�l�na de�in s�rd�. Bu d�nemden sonra yerli k�lt�r geli�iminin yerini Bat�dan gelen yeni etkiler ve bunun sonucunda ortaya ��kan bir k�lt�r almaya ba�lad�.

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
NUHUN GEM�S�

NUHUN GEM�S�

tufan ve nuhun gemisi

Zaman: Efsane / �� 6. biny�l ortalar�
Mek�n: G�neybat� T�rkiye / Karadeniz?

Ve allah Nuh'a dedi: �n�me b�t�n be�erin sonu geldi; ��nk� onlar�n sebebile yery�z� zorbal�kla doldu ve i�te ben onlar� yery�z� ile beraber yok edece�im. Kendine gofer a�ac�ndan bir gemi yap... Ve ben, i�te ben kendisinde hayat nefesi olan b�t�n be�eri yok etmek i�in yery�z� �zerine sular tufan� getiriyorum. TEKV�N 6: 13,17

Kitab� Mukaddes'te d�nyan�n t�m�n� bo�an b�y�k Tufan hik�yesi Tekvin kitab�n�n 6-9 b�l�mlerinde anlat�l�r. Tanr�, yaratt�klar�n� insanl��n g�nahlar� nedeniyle yok etmeye karar verdi�inde namuslu bir insan oldu�u i�in yaln�zca Nuh'u kurtarm��t�. Tanr� ona, k��k k��k odalar� olan bir eve benzeyen bir gemi yapmas� i�in ayr�nt�l� bir talimat verdi. Ya�murlar ba�lay�nca Nuh ailesini ve yery�z�ndeki yarat�klar�n her birinden birer �ifti gemisine ald�.

Ya�murlar topra��n t�m� �rt�lene kadar ya�d� ama sonra kesildi ve sel sular� �ekilmeye ba�lad�. Gemi A�r� Da�� zerinde kald�. Nuh gemiyi terk edip edemeyece�ini anlamak i�in ku�lar� sal�verdi. �nce bir kuzgun ve sonra da �� kere bir g�vercin g�nderdi. Sonuncu ku� geri d�nmeyince yery�z�n�n kurumakta oldu�unu ve gemiden inebileceklerini anlad�.

Kuru topra�a ayak bas�nca ilk i�i bir kurban adamak oldu. Tanr� bunu kabul etti ve bir daha insanlar�n g�nahlar� i�in d�nyay� cezaland�rmamaya karar verdi. Nuh ile bir ahit yapt� ve ona "Semereli olun ve �o�al�n ve yery�z�n� doldurun" emrini verdi (Tekvin 9:1). Yery�z�ndeki b�t�n hayvanlara insanlar bakacakt� ve bu ahdin i�areti olarak Tanr� g�ky�z�ne g�kku�a��n� yerle�tirdi.

Nuh'un Gemisi'nin Aranmas�

�nsanlar �ok eski �a�lardan beri Nuh'un gemisinin oturdu�u da� tepesini aram��lard�. Zaman�m�zda bile geminin kal�nt�lar�n� bulmak i�in seferler d�zenlenmi�tir ve Yak�ndo�u'da se�ilecek pek �ok da� vard�r. Bunlardan biri Irak'ta (eski Mezopotamya'da) Kerk�k yak�nlar�nda eskiden N�s�r Da�� olarak an�lan Pir �mer Gudrun'dur.

Buras� Zagros Da�lar�'nda, eski Asur �lkesinin do�usundad�r. Yine g�zde yerlerden biri Van G�l� do�usundaki y�ksek da�lard�r. Asur �mparatorlu�u zaman�nda (�� yakla��k 9-7. y�zy�llar) buras� Urartu krall��yd� (bu adla Kitab� Mukaddes'teki Ararat ad�n�n benzerli�ine dikkat ediniz). Bu s�rada�lar�n en y�ksek tepesi olan Masis Da�� da zaman zaman Nuh'un gemisinin arand�� yerlerden biri olmu�tur.

Van G�l�'n�n g�neydo�usundaki da�lar da aranm�� ve kimi zaman iyimserlik dalgalar�na neden olmu�sa da gemi asla bulunamam��t�r. Tekvin Kitab�'ndaki Nuh hik�yesi, tarihi terimlerle ifade edilmi� olmad�� i�in bunda �a��lacak bir �ey yoktur. Hik�ye bi�im olarak mitolojiktir. Kendisine tapanlarla do�rudan do�ruya konu�an bir Tanr� imaj�n� korumaktad�r. Tanr� "tek ve mutlak" olarak tan�mlanm��t�r ama her nas�lsa insan karakterlidir ve o d�nemin di�er Yak�ndo�u halklar�n�n Tanr�lar�ndan pek farkl� de�ildir.

(Solda) Nuh'un Gemisi, A�r� Da�� zerinde: Bir g�vercin gagas�nda yaprakl� bir dal par�as�yla d�nerek sular�n �ekilmekte oldu�u haberini getiriyor. (Sa�da) Eski Babil'den �nl� G�lgam�� Destan�'n�n Nuh'un Mezopotamya'daki kar��t� olan Utnapi�tim'in tufan hik�yesinin anlat�ld�� ikinci tableti (�� yakla��k 2000-1800 y�llar�).

Tufan�n �zlerinin Ara�t�r�lmas�

B�y�k bir Tufan ve sonra d�nyaya yeni bir hayat getirmek �zere oradan sa� ��kan kahraman�n hik�yesi G�ney Amerika'dan Avustralasya'ya ve Akdeniz' den Mezopotamya'ya kadar eski mitolojilerin �o�unda g�r�l�r. Yunan Tufan kahraman�n�n ad� Deucalion'du. Nuh gibi o da kar�s�yla bir gemi yapm��, i�ini hayvanlarla doldurmu� ve yok olmaktan kurtulmak i�in denizlere a��lm��t�. Eski Mezopotamya'da Tufan kahraman� �e�itli d�nemlerde Ziusudra, Atrahasis ve Utnapi�tim adlar�n� alm��t�r.

Tevrat'taki Nuh hik�yesine en �ok benzeyen bu Mezopotamya efsanesidir. Br�tish Museum'dan George Smith 1873'te G�lgam�� Destan�'n� yay�nlam��t�r. Uruklar'�n bu efsane kral� yak�n dostu Enkidu'yla bir �ok ser�ven ya�ar. Enkidu �l�nce �ok �z�len G�lgam��, kar�s�yla beraber Tufan'dan sa� ��kan ve Tanr�lar'�n �l�ms�zl�k ba��lad�� atas� Utnapi�tim'den ebedi hayat�n s�rr�n� ��renmek �zere yola ��kar. Utnapi�tim'in hik�yesi ayr�nt�l� olarak anlat�l�r ve Tanr�lar'�n�n �oklu�u d��nda Tevrat'�n Nuh ve Gemisi hik�yesinin benzeridir.

1920'li y�llarda �ngiliz arkeolog Leonard Woolley, Tevrat'�n patriyark� �brahim'in do�um yeri olan g�ney Mezopotamya'daki Ur kentinde kaz� yapm��t�r. Woolley, Ur'da Tufan'�n kan�tlar�n� buldu�u telgraf�yla Londra'da b�y�k bir heyecana neden olmu�tu. Ama yaz�k ki, arad��n� bulamam��t� ve G�ney Mezopotamya ovas�ndaki di�er yerlerde kaz�lar yapan sonraki arkeologlar da herhangi bir �ey bulamad�lar.

Arkeologlar buralarda �anak ��mlek, mezarlar ve binalarla yerle�im izlerinin alt�nda ve �st�nde, suyla getirilmi� kal�n al�vyon katmanlar� bulmu�lard�. Ancak bu al�vyon katmanlar� yerle�im b�lgelerinin belirli alanlar�ndayd� ve hi�bir zaman t�m�n� �rtmemi�ti. Bunlar, Tufan'�n olmasa da, S�mer ve Akad �lkesinin b�y�k nehirleri olan F�rat ile Dicle'nin yerel ta�malar�n�n kesin kan�tlar�d�r.

Mezopotamya'n�n b�t�n kentleri zorunlu olarak bu nehirlerin ya da onlar�n kollar�n�n birinin boyunca kurulmu�lar ve nehirler yerle�im birimlerine hayat verirken ta�k�n tehlikesi de getirmi�lerdi. E�er nehrin yukar�s�nda, Suriye ya da T�rkiye'de a��r� ya��lar olmu�sa ya da karlar da�larda �ok �abuk erimi�se, o zaman bu b�y�k nehirler ta�ar ve �evrelerindeki k��k yerlere b�y�k zararlar verirdi. Bu gibi durumlarda bir ta�ma izi, beklenen bir �eydir. G�n�m�zde g�neyde pek �ok eski yerle�im birimi art�k ��llerde kalm��t�r. Bunun nedeni zamanla nehirlerin yataklar�n� de�i�tirmi� olmas�d�r.

Arkeologlar ve tarih�iler uzun y�llar boyunca Tufan'�n, �zellikle de �ok �iddetli olan b�yle bir ta�k�n�n halk�n belle�inde kalm�� an�s� oldu�unu kabul etmi�lerdi. Bu an� Hz. �brahim klan�yla Ur'dan Kenan �li'ne ta��nm�� ve yeni anayurtlar�nda taze ve tektanr�l� bir bi�im verilmi� olabilir. Tekvin'deki yaz�l� hik�yenin s�zl� gelene�i, y�zy�llar boyunca usta hikayecilerin dillerinde dola�m�� olabilir. Tevrat metnindeki tutars�zl�klar da bu kaynaklar�n her ayr�nt�da fikirbirli�i i�inde olmad�klar�n� g�stermektedir.

Venedik'te San Marco kilisesinin mozaikleri: Nuh ile ailesi gemide. Nuh hayvanlar� �ifter �ifter gemiden indiriyor.

Karadeniz mi Ta�t�?

William Ryan ve Walter Pitman adl� iki Amerikal� bilimadam� yeni ve gayet ilgin� bir kuram ortaya atm��lard�r. Bunlar�n ikisi de �zellikle Karadeniz'le ilgilenen jeofizik�ilerdir. Onlara g�re B�y�k Tufan, Karadeniz'de �� 6. biny�lda ger�ekten olmu� �ok b�y�k bir �fettir. Karadeniz o zamanlar �imdi jeologlar�n Yeni Euxine G�l� ad�n� verdikleri bir tatl� su g�l�yd�.

O s�ralarda y�zeyi deniz d�zeyinin 150 metre alt�ndayd�. Buzul �a�� sonunda buzda�lar�n�n erimesi d�nyan�n t�m�nde denizlerin y�kselmesine neden oldu. Akdeniz (ki, o da Cebelitar�k Bo�az� yoluyla Atlas Okyanusu'ndan beslenmekteydi) tuzlu suyunu �anakkale Bo�az�'ndan Marmara Denizi'ne bo�altt�. Denizin do�usunda bir kara par�as� Marmara'n�n Yeni Euxine'yle birle�mesini �nl�yordu. Ancak deniz y�kseldik�e su bu b�lgeyi ilk ba�larda yava� ve sonra belki daha b�y�k bir h�zla a�maya ba�lad�.

Sonra herhalde T�rkiye'de �ok olan depremlerden biri s�ras�nda toprak ayr�ld� ve milyonlarca ton tuzlu su g�n�m�z Bo�azi�i'ne dolup oradan da �ok a�a��lardaki g�le dolmaya ba�lad�. Ryan ve Pitman iki y�l boyunca bu dar kanaldan g�nde 10 mil k�p suyun bat�dan do�uya bo�ald��n� ve b�ylece kendisine bir yatak kazarak �n�ndeki her �eyi silip s�p�rd��n� tahmin etmektedirler. Bu durumda bile Karadeniz'in t�m� g�nde 15 santim y�kselecek, g�l�n k�y�s�ndaki d�z arazi g�nde 1,5 km kadar toprak alt�nda kalacakt�r.

G�l�n �evresinde t�pk� Yak�ndo�u'nun di�er yerlerinde oldu�u gibi �ift�ilikle ge�inen insanlar ya�amaktayd�. Bunlar�n �o�u y�kselen sulardan hayvanlar�n� al�p kay�klarla, e�eklerle hatta gerekirse yaya olarak ka�m�� olacaklard�r. D�rt bir yana ka�an bu gruplar Tufan'�n korkun� an�lar�n� da ta��yacaklard�. Bu an�lar zamanla ku�aklar boyu saz �airleri ve s�radan insanlar taraf�ndan �ark�lar ve hik�yeler olarak anlat�ld�k�a folklora ve efsanelere d�n��eceklerdi.

Kuram buydu ve bu kuram da �imdi Karadeniz'in taban� uzaktan kumandal� kameral� denizalt� ara�lar�yla ara�t�r�larak s�nanmaktad�r. Kameralar�n g�nderdi�i g�r�nt�ler grubun gemisinde izlenmektedir. ilk bulgular heyecan vericidir: 91 metre derinlikte binaya benzer kal�nt�lara rastlan�lm��t�r ve bu ara�t�rmalar s�kla�t�r�lacakt�r.

�ki Amerikal� bilimadam�na g�re Tufan efsanesinin k�keni budur. Nuh'un hik�yesi bunun bir an�s�, Mezopotamya destanlar� ikinci ve hatta Yunanistan'daki Deucalion efsanesi bir ��nc�s� olabilir. Bu fikrin kan�tlanmas� g��se de, kolayl�kla g�zard� edilemeyece�i de kesindir.

(Solda) Sir Leonard Woolley'nin 1920'lerde g�ney Mezopotamya'da Ur'da kazd�rd�� B�y�k Tufan �ukuru. Woolley, Tufan'�n kan�tlar�n� buldu�unu sanm��sa da, iki isk�n katman�n�n aras�ndaki al�vyon katman�, Ur kentinin bile t�m�n� etkilemeyen bir ta�k�na i�aret etmekteydi. (Sa�da) Karadeniz'in �imdi batm�� olan eski k�y� �izgisini ara�t�ran bir gemide, Robert Ballard ba�kanl��ndaki ekip uzaktan kumandal� kameralarla deniz dibini tar�yor.

Tekvin'den Tufan Se�meleri

"Ve onu ��yle yapacaks�n: Geminin uzunlu�u �� y�z ar��n, geni�li�i elli ar��n ve y�ksekli�i otuz ar��n olacakt�r. Gemiye ��kl�k yapacaks�n ve onu yukar� do�ru bir ar��na tamamlayacaks�n ve geminin kap�s�n� yan taraf�na koyacaks�n; alt, ikinci ve ��nc� katl� olarak onu yapacaks�n. (...)

Fakat seninle ahdimi sabit k�laca��m ve sen ve seninle beraber o�ullar�n ve senin kar�n ve o�ullar�n�n kar�lar� gemiye gireceksiniz. Ve seninle beraber sa� kalmak i�in her ya�ayan, b�t�n beden sahibi olanlardan, her nevinden iki�er olarak gemiye getireceksin, erkek ve di�i olacaklar.

Cinslerine g�re ku�lardan ve cinslerine g�re s��rlardan, cinslerine g�re toprakta her s�r�nenden, her neviden iki�er olarak, sa� kalmak i�in sana gelecekler. Ve sen yenilen her yemekten kendine al ve yan�n� topla ve sana ve onlara da yiyecek olacakt�r. Ve Nuh, Allah'�n kendisine emretti�i her �eye g�re yapt�; �yle yapt�."
Tekvin, 6: 15-22.

�� 6. biny�lda Karadeniz ta�k�n�. Deniz y�zeyi 150 metre y�kselmi� ve tatl� sudan tuzlu suya bir ge�i� olmu�tur..

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
inebaht� sava��

�NEBAHTI �AVA�I

K�br�s'�n al�nmas� Avrupa'da bir Ha�l� donanmas�n�n haz�rlanmas�na neden oldu. Don Juan komutas�ndaki Ha�l� donanmas�nda Venedik, �spanya, Malta, Papal�k ve di�er �talya h�k�metlerine ait gemiler bulunuyordu. Osmanl� Donanmas�n�n de�erli komutanlar� Pertev Pa�a ve Ulu� Ali Pa�a bu kar��la�ma s�ras�nda savunma yap�lmas�n� istedilerse de Kaptan-� Derya Ali Pa�a sald�r�da bulunulmas�n� istedi.

�ki donanma Mora'n�n kuzey, Orta-Yunanistan ile Karl�eli'nin g�ney kap�lar�nda bulunan �nebaht� k�rfezinde kar��la�t� (7 Ekim 1571). �iddetli �arp��malardan sonra Kaptan-� Derya Ali Pa�a ve beraberindekiler �ehit d��t�. Osmanl� donanmas� beklemedi�i bir darbe ald� ve �ok say�da gemisi bat�r�ld�. Sava�ta b�y�k ba�ar�lar g�stererek gemilerini kurtarmay� ba�aran Ulu� Ali Pa�a Sokullu Mehmed Pa�a taraf�ndan, Kaptan-� Deryal��a getirildi.

Sokullu Mehmed Pa�a yeni bir donanma haz�rlamas�n� istedi. Bunun i�in �ok say�da malzemeye ihtiya� oldu�unu k�sa s�re i�inde b�yle bir donanman�n haz�rlanmas�n�n zor oldu�unu s�yleyen Ulu� Ali Pa�a'ya Sokullu; "B�t�n donanman�n demirlerini g�m��ten, halatlar�n� ibri�imden, yelkenlerini atlastan yapabiliriz. Hangi geminin malzemesi yeti�mezse gel benden al." demesi Osmanl� Devletinin o d�nemdeki g�c�n� g�stermesi a��s�ndan �nemlidir.

Sokullu Mehmed Pa�a g�nderilen Venedik el�isine �nebaht� Deniz Sava��yla ilgili olarak "Biz K�br�s'� almakla sizin kolunuzu kestik, siz �nebaht�'da bizi yenmekle, sakal�m�z� tra� ettiniz. Kesilen kolun yerine yenisi gelmez, fakat kesilen sakal�n yerine daha g�r ��kar." Bununla beraber �nebaht� facias�ndan sonra kaybedilen binlerce denizciyi yerrine getirmek kolay olmam�� ve tecr�besiz, leventlerden te�kil edilen yeni donanma Osmanl�'ya Akdeniz'de eski kudretini kazand�ramam��t�r. Art�k Avrupa siyasetini y�nlendirecek ve ticaret yollar�n� hakimiyet alt�na alacak Hint Seferleri gibi b�y�k projelere de edilmemi�tir.

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
1.d�nya sava��nda osmanl�

1.d�nya sava��nda osmanl�n�n yeri

osmanl� neden sava�a kat�ld�

D�nyan�n b�y�k devletlerinin Avrupa’da, Ortado�u’da, Afrika’da ve Uzakdo�u’da geni� bir alanda ve a��k denizlerde, o zamana kadar g�r�lmemi� b�y�kl�kte ve uzun s�reli sava��na I. D�nya Sava�� denilmektedir. I. D�nya Sava��na yol a�an sebepler �unlard�r:

1-Ekonomik Rekabet ve S�m�rgecilik:

S�m�rge edinme ve d�� yat�r�mlarla geli�en ekonomik rekabet, sava��n en �nemli sebeplerinden biridir. S�m�rgecilik anlay��, R�nesans’tan sonra Sanayi �nk�lab� ile �nem kazanm��, ham madde ve Pazar aray�� geli�memi�, ham madde kaynaklar� zengin �lkelerin s�m�rge olarak kullan�lmas� arzusunu kam��lam��t�r. �nc�l��n� �ngiltere’nin yapt�� s�m�rgecilikte �ngiltere’yi Fransa, Bel�ika, Hollanda, Almanya, Rusya gibi �lkeler izlemi�tir. S�m�rgecilik kervan�na ABD’nin de kat�lmas�yla s�m�rgecilik anlay�� Pasifik Okyanusuna da egemen olmu�tur. Bunun yan� s�ra b�y�k devletlerin �e�itli �lkelerde maden, demiryolu, deniz i�letmeleri vb d�� yat�r�mlar� da vard�r.

2-Avrupa’da Alman-Frans�z; Balkanlar’da Rus-Avusturya Rekabeti:

Avrupa’daki Alman-Frans�z anla�mazl�� sava��n di�er bir nedenini olu�turmaktad�r. Alman milli birli�inin kurulmas� a�amas�nda Almanlar Frans�zlar� yenmi�ler ve yer alt� kaynaklar� a��s�ndan zengin Alsace-Lorraine’i Fransa’dan alm��lard�r. Bu tarihten itibaren Frans�zlar bunu milli bir mesele haline getirmi�lerdir.

Di�er yandan Balkanlar’da da Rusya ile Avusturya aras�nda �eki�me vard�r. Akdeniz’e a��lmak isteyen Rusya, Panislavizm politikas�yla Balkanlar� n�fuzu alt�na almak istemektedir. Ayn� �ekilde Avusturya’da Balkanlar’da hakimiyet kurmak istemektedir. ��kar �at��mas� bu iki devlet aras�nda �iddetli rekabete yol a�maktad�r.

3-Milliyet�ilik:

1789 Fr. �nk�lab� ile ortaya ��kan milliyet�ilik fikri, milli devletler kurma d��ncesini geli�tirmi�, bu anlay�� daha sonra da Avrupa milletlerinin benimsedi�i kendi milletini �st�n g�rme politikas�n�n kayna�� olmu�tur. Panislavizm, Pan-Germenizm gibi milliyet�i ak�mlar�n ortaya ��kmas� bu anlay��n �r�n�d�r.

1-Osmanl� Topraklar�n�n Payla��lmas� �ste�i:

Osmanl� topraklar� �zerindeki n�fuz m�cadelesi ve ileride “Hasta Adam” �n miras�n�n ne �ekilde payla��laca�� meselesi, I. D�nya Sava��na yol a�an bir di�er �nemli nedendir. XIX. Y�zy�l ba�lar�ndaki Rus, �ngiliz, Frans�z rekabetine, y�zy�l�n sonlar�nda Almanya’n�n da kat�lmas� bu rekabeti h�zland�rm��t�r.

2-H�zl� Silahlanma-Militarizm:

Milli birli�ini olu�turan Almanya k�sa s�rede sanayile�mi� ve sanayisinin bir k�sm�n� sava� sanayiine y�neltmi�tir. Alman Krupp fabrikalar�nda b�y�k toplar, di�er �lkelerini yapt�klar�ndan farkl� silahlar yap�l�rken, tersanelerinde denizalt�lar ve sava� gemileri yap�lmakta idi. Almanya’n�n bu davran��, di�er Avrupa devletlerini de silahlanma yar��na y�neltmi�tir. Bu da militarizmin g��lenmesine ve y�netenlerin y�nettikleri halk� sava�a �zendirmelerinde etkili olmu�tur.

3-Blokla�ma:

Almanya milli birli�ini kurduktan sonra, d�� politikada farkl� bir yol izlemi�tir. Alman milli birli�inin kurucusu Bismarc, Almanya’y� Avrupa’n�n karada en g��l� devleti haline getirmek arzusundad�r. Bismarc’in bu arzusunu ger�ekle�tirmesini engelleyecek tek g�� Fransa’d�r. ��nk� Alman milli birli�i kurulurken Frans�zlar, Almanlara yenilmi�lerdir.

Bismarc, Fransa’n�n en k�sa s�rede kendisini toparlayaca�� ve Almanya’dan bu yenilginin intikam�n� almaya �al��aca�� inanc�ndad�r. ��te bu inan� Almanya’y� g��l� devletle Fransa’ya kar�� Almanya’n�n yan�na �ekme aray��na y�neltmi�tir. B�ylece d�nya devletleri aras�nda ilk kez grupla�ma hareketi ba�lat�lm��t�r. 1860-1890 y�llar� aras�nda yap�lan antla�malarla Almanya, �.Rusya’s�, Avusturya-Macaristan’� yan�na alm��t�r. Bu birli�e “��l� �ttifak” ad� verilmi�tir. �talya da daha sonrada ��l� �ttifaka kat�lm��t�r. 1890’a kadar ��l� �ttifak da her hangi bir ��z�lme ya�anmam��t�r.

1890’da Almanya’da bir taht de�i�ikli�i ya�anm�� yeni imparatorla Ba�bakan Bismarc aras�nda d�� politikada ciddi g�r�� ayr�l�klar� ya�anmaya ba�lam��, bu y�zden de Bismarc ba�bakanl�ktan istifa etmi�tir. II. Wilhelm d�neminde Almanya, �.Rusya’s�n�n kendi yan�nda yer almas�n� gereksiz g�rm�� ve 1890’da �.Rusya’s� ile s�resi dolan ve yenilenmesi gereken antla�ma yap�lmayarak, Rusya devletleraras� alanda Almanya’n�n kar��s�na itilmi�tir.

Bu durum Rusya’y� 1894’de Fransa ile anla�maya y�neltmi�tir. Bu birlikteli�e �ngiltere’nin de kat�lmas�yla ��l� �ttifaka kar�� “��l� �tilaf” blo�u olu�turulmu�tur. Zamanla bloklar aras�ndaki ekonomik rekabet, silahlanma yar�� gerginlik yaratm��, bu gerginlik de I. D�nya Sava��n�n ��k��nda etkin rol oynam��t�r.

I. D�nya Sava��’n�n Ba�lamas�-Geli�mesi

Osmanl� Devleti’nin Sava�a Girmesi

Osmanl� Devleti birka� as�r s�ren Gerileme D�neminde, �zellikle de son y�llarda devletler aras� alanda yaln�zl��a itilmi�tir. B�y�k devletler a��s�ndan bir g�� olarak g�r�lmemektedir. Buda Osmanl� Devleti’ni, d�nyada grupla�malar h�zla s�rerken, ittifak yapabilece�i bir �lke bulabilme s�k�nt�s�na sokmu�tur. ��l� �tilaf grubu, Osmanl� Devleti ile ittifak yapmaya s�cak bakmamakta, Osmanl� Devleti’nin ittifak yapmak zorunda b�rak�ld�� l� �ttifak grubuna dahil olmak ise Osmanl� Devletine s�cak gelmemektedir. Osmanl� Devleti’nin ��l� �tilaf devletlerine ayr� ayr� yapt�� ittifak tekliflerini reddedilmesi, Osmanl� Devletini yaln�z kalmamak i�in Almanya’n�n dahil oldu�u ��l� �ttifak ile anla�maya mecbur etmi�tir.

Art�k Avrupa’da bu gerginli�i sava�a d�n��t�recek bir k�v�lc�m beklenmektedir. Avusturya-Macaristan veliahd�n�n Saraybosna’y� ziyareti s�ras�nda bir S�rpl� taraf�ndan �ld�r�lmesi ile beklenen bu k�v�lc�m ��km��t�r. Bu olay�n intikam�n� almak i�in S�rbistan’a sava� a�maya karar veren Avusturya-Macaristan, m�ttefiki Almanya taraf�ndan cesaretlendirilmi�tir. B�ylece I. D�nya Sava�� Avusturya-Macaristan ile S�rbistan aras�nda ba�lam��t�r. Rusya’n�n S�rbistan’� yaln�z b�rakmamak amac�yla sava�a kat�lmas�, Almanya’n�n da Avusturya-Macaristan’�n yan�nda sava�a girmesini ka��n�lmaz k�lm��t�r.

Almanya sava�a kat�ld��n� d�nyaya ilan etmeden �nce, 2 A�ustos 1914 gecesi �stanbul’da �st d�zey �ttihat ve Terakki y�neticileriyle gizli bir ittifak g�r��mesi yapm�� ve bu g�r��me sonunda Osmanl� Devleti ile Almanya aras�nda gizli bir ittifak anla�mas� yap�lm��t�r. Bu ittifaka g�re; Almanya’n�n sava�ta Avusturya-Macaristan’�n yan�nda yer almas� halinde Osmanl� Devleti de Almanya’n�n yan�nda yer alacakt�r. Osmanl� topraklar�na y�nelik bir sald�r� halinde, Almanya Osmanl� Devleti’ni koruyacakt�r. Bu ittifakla bir anlamda Osmanl� Devleti’nin kendi ihtiya� duydu�u anda yan�nda yer almas� imkan�n� elde eden Almanya’n�n; 2/3 A�ustos 1914 gecesi I. D�nya Sava��na kat�lmas�yla sava��n alan� geni�lemi�tir.

Almanya sava�a girmesi ile birlikte Alman Genel Kurmay�n�n 1900’lerde haz�rlad�� sava� plan�n� uygulamaya koymu�tur. Bu plana g�re Almanya sava�a girdi�i andan itibaren b�t�n g�c�yle Fransa �zerine y�klenecek ve 6 haftal�k s�re zarf�nda Avusturya-Macaristan Rus kuvvetlerini oyalayacakt�r. 6 haftal�k s�renin tamamlanmas� ile birlikte Frans�zlar�n i�ini bitirmi� olan Almanlar, Avrupa topraklar�ndan ge�erek Rusya �zerine y�r�yecekler ve Avusturya kuvvetleri ile birlikte Rusya’ya kesin darbeyi indireceklerdir.

Almanya’n�n sava�a kat�lmas�ndan sonra uygulamaya konan bu plan ba�ar�l� olamam��, Almanlar Frans�zlar� yenemedikleri gibi, Frans�z topraklar�nda a��r kayba u�ram��lard�r. �te yandan Avusturya da, Rus kuvvetlerini oyalamada yetersiz kalm��t�r. Frans�zlar� yenemeyen Almanlar�n, Avrupa topraklar�n� �i�nemeleri ve Bel�ika’ya sald�rmalar�, Bel�ika’n�n yan� s�ra, �ngiltere’nin de Almanya’ya kar�� sava�a kat�lmas�na yol a�m��t�r. Kafkasya topraklar�nda Avusturya ile birlikte, Ruslara yok edici darbeyi indiremeyen Almanlar�n Avrupa’da uygulad�klar� sava� planlar� t�m�yle ba�ar�s�z olmu�tur. Bu ba�ar�s�zl�k Almanlar� zinde yeni kuvvetler bulmaya ve yeni cepheler a�maya y�neltmi�tir.

Almanlar�n bu ama�lan kullanabilecekleri haz�rdaki kuvvet T�rk kuvvetleri idi. Osmanl� Devletini sava��n i�ine �ekmek i�in bir mizansen gerekmekte idi. Akdeniz de �ngiliz gemileri ile �arp��an ve T�rk Bo�azlar�na giren iki Alman sava� gemisi T�rkiye’yi sava�a sokacak bahane oldu. Osmanl� devleti �nce bu gemilerin Almanya’dan sat�n al�nd��n� duyurdu. Yavuz ve Midilli ad� verilen Alman m�rettebatl�, T�rk bayrakl� bu gemiler, Enver Pa�an�n bilgisi dahilinde Karadeniz’e ��kar�lm��lard�r. Amiral �usan komutas�ndaki bu gemilerden Rus kalelerine ate� a��lmas�, Rusya’n�n bu olay� Osmanl� Devleti’nin kendisine sava� ilan� olarak de�erlendirip kar��l�k vermesi, Osmanl� Devletinin bir anda kendisini sava��n i�inde yer almaya mecbur etmi�tir.

B�t�n bu geli�meler ya�an�rken, Almanya’n�n Avrupa’da sava�mas�, Uzakdo�u da yay�lmac� bir politika izleyen Japonya’n�n i�ine yaram��t�r. Almanya’ya 23 A�ustos 1914’de sava� ilan eden Japonya, Almanya’n�n Uzakdo�u’daki s�m�rgelerini ele ge�irmi� ve Kas�m 1914’de sava�� kendi a��s�ndan sonu�land�rm��t�r.

I D�nya Sava��nda T�rk Cepheleri

Osmanl� Devletinin sava�a kat�lmas�yla sava� alan� geni�lemi�tir. Bir �ok cephede sava�mak zorunda kalan Osmanl� Devleti’nin hareket plan�n�n esas�n�, �ttifak Devletleri’nin Avrupa da ki y�k�n� hafifletmek olu�turmaktad�r. Bu ama�la 3 a�amal� �u plan uygulanacakt�r:

Ruslara kar��; Orta Asya’daki ve Kafkasya’daki M�sl�manlar�n, halifenin ilan edece�i cihat �a�r�s� ile harekete ge�irilmesi.

�ngilizlere kar��; Habe�istan, Sudan, Trablusgarp’daki M�sl�manlar�n yine halifenin cihat �a�r�s� ile harekete ge�irilmesi.

Bo�azlar�n T�rk ve Alman kuvvetlerince ortak savunulmas�.

Bu planla; Kafkasya’da Ruslar, Suvey�’de �ngilizler me�gul edilerek, Almanya ve Avusturya’n�n y�k� hafifletilecek, �ngiltere’nin Hindistan ile olan deniz yolu ba�lant�s�na engel olunacak ve g�neyde ki zengin petrollerden ittifak devletlerinin yararlanmas� sa�lanacakt�r. I. D�nya Sava��nda bu ama�la T�rk Ordusu �u cephelerde sava�m��t�r.

1-�anakkale Cephesi:

�ngiliz ve Frans�z ortak sald�r�lar�na kar�� sava��lan bu cephede ger�ekle�en muharebeler, T�rkler a��s�ndan sava��n en �nemli olay�d�r.

�anakkale’de bir cephe a��lmas�n�n sebebi, �tilaf devletleri a��s�ndan ��yledir: �anakkale bo�az�n� ge�mek, �stanbul’u ele ge�irmek, Osmanl� devletini sava� i�inde ��kertmek, sonrada m�ttefikleri Rusya’ya yard�mda bulunmakt�r. �tilaf devletleri yetkililerinin d��ncesine g�re; Osmanl� Devletinin sava� d�� b�rak�lmas�yla S�vey� kanal� ve Hint Yolu �zerindeki Osmanl� bask�s� kalkacak, Balkan Devletleri’nin �ttifak Devletleri saff�nda yer almalar� �nlenecektir.

�anakkale Sava�lar�nda T�men Komutan� M. Kemal D��mana ilerleme imkan� tan�mam��, d��man�n �anakkale’den ge�erek �stanbul’u i�gal etmesine izin vermemi�tir. Emsalsiz bir zafer olarak tarihe ge�en �anakkale Sava��n�n sonu�lar� ��yle s�ralanabilir:

A-) �nsan kayb� a��s�ndan d�nya tarihinde en y�ksek kayb�n sava�lardan biridir. Yakla��k olarak 254.000 T�rk, 250.000 yabanc� olmak �zere toplam 504.000 insan�n hayat�na malolmu�tur.

B-) T�rk Ordusu’nun hesaba kat�lmayan sava� g�c�, direnme azmi ve ba�ar�s� I. D�nya Sava��’n�n uzamas�na neden olmu�tur.

C-) �stanbul ve Bo�azlar mutlak bir istiladan kurtulmu�lard�r.

D-) �ngiltere ve Fransa bo�azlar� ge�ip, Rusya’ya yard�m ula�t�ramad�klar� i�in Rusya’da s�k�nt� artm��, bu da Bol�evik �htilali’nin ba�ar�ya ula�mas�na ve Rusya’n�n sava�tan �ekilmesi Kars, Ardahan, Batum’un geri al�nmas� imkan�n� sa�lam��t�r.

E-) T�rk Milletine moral kazand�rm��t�r.

F-) �anakkale’de yeni T�rk Devleti’nin ilk temelleri at�lm��, Milli M�cadele hareketinin lideri M. Kemal’in b�y�k kabiliyeti ortaya ��km��t�r.

2-Kafkas Cephesi:

Bu cephede Ruslara kar�� sava��lm��t�r. Enver Pa�a komutas�nda ki 150.000 ki�ilik T�rk ordusu, Sar�kam�� Taarruzunu ba�latm�� ancak taarruz a��r k�� artlar� y�z�nden 100.000 kay�p verilerek, ba�ar�s�zl�kla sonu�land�r�lm��t�r. Bu ba�ar�s�zl�ktan yararlanan Rus birlikleri Erzurum, Mu�, Bitlis, Trabzon ve Erzincan’� ele ge�irmi�lerdir. 1916 yaz�nda Diyarbak�r’da ki 16. Kolorduya komutan olarak atanan M. Kemal, Rus birliklerinin Diyarbak�r y�n�ndeki ilerleyi�lerini durdurmu�, kar�� taarruzla Mu� ve Bitlis’i geri alm��t�r. 1917 Bol�evik �htilali ile Kafkas Cephesi’nde harekat durmu�tur.

3-Kanal Cephesi

M�s�r’da Osmanl� hakimiyetini yeniden sa�lamak ve S�vey� Kanal�n� ele ge�irerek, �ngiltere’nin Hindistan yolunu kesmek amac�yla giri�ilen Kanal Harekat�, 1915 y�l� ba��ndan itibaren iki kol halinde ilerlemi�lerdir. Gerekli ula��m imkanlar�n�n sa�lanamamas� y�z�nden harekat ba�ar�s�zl�kla sonu�lanm��, kar�� taarruza ge�en �ngilizler, T�rk ordusunu geri �ekilmeye mecbur etmi�lerdir.

4-Filistin Cephesi:

Kanal Harekat�n�n ba�ar�s�zl�kla sonu�lanmas� y�z�nden, bu b�lgedeki sava��n a��rl�k noktas� Filistin ve Suriye’ye kaym��t�r. Bu arada Mekke Emiri �erif H�seyin ile anla�an ve onlara Suriye, Irak ve Hicaz’� i�ine alan, m�stakil bir Arap Devleti kurmalar� vaadinde bulunan �ngilizler, ayn� zamanda Siyonistlere de Filistin ‘de bir devlet kurmalar� s�z�n� vermi�tir. B�ylece �srail Devleti’nin kurulmas� i�in gerekli zemin haz�rlanarak, Filistin Meselesi olarak bilinen olaylar�n tohumlar� sa��lm��t�r.

1917’de �ngilizlerle Kud�s’� ele ge�irmi�ler, 1918’de M. Kemal ‘ in komuta etti�i 7.Ordu mevzilerini ba�ar�yla savunmu�tur. 8. Orduya bozan �ngilizler, M. Kemal Pa�a’ n�n ordusunu da yok etmek istediler. Bunu anlayan M. Kemal �ngilizlere kar�� ba�ar�l� sava�lar vererek, ordusunu imhadan kurtarm��t�r.

5. Irak Cephesi:

1914’te Basra’ya asker ��karan �ngilizler, Abadan petrollerini korumak ve kuzeye do�ru ilerleyerek, Ruslarla birle�ip Anadolu’yu �ember i�ine almak d��ncesindedirler. Ayr�ca; T�rk kuvvetlerinin �ran’a girmesini ve Hindistan’� tehdit etmesini �nlemeyi de d��nm��lerdir. K�tulamara’ya ve oradan da kuzeye ilerleyen �ngilizler, 1915 sonlar�nda kuvvetlerin b�y�k b�l�m�n� kaybederek, geri �ekilmi�lerdir. �ngilizler kar��s�nda elde edilen bu ba�ar�lar uzun s�rmemi�,yeniden Basra’ya kuvvet ��karan �ngilizler, 1917‘de Ba�dat’a girmi�lerdir. 1918’de Kerk�k’� ele ge�iren �ngilizler, Mondros M�tarekesi imzaland�� s�rada Musul yak�nlar�na kadar gelmi� bulunmaktad�rlar.

6.Gali�ya ve Makedonya Cephesi:

T�rk kuvvetleri ve m�ttefiklere yard�m amac�yla Osmanl� s�n�rlar� d��ndaki Gali�ya ve Makedonya’da sava�m��lard�r. Gali�ya cephesinde Alman-Avusturya kuvvetlerine yard�m eden T�rk kuvvetleri Romanya kuvvetlerini yenmi�lerdir. Makedonya’da da T�rk askerleri Bulgar kuvvetlerine yard�mc� olmu�lard�r.

I. D�nya Sava�� Y�llar�nda Yap�lan Gizli Antla�malar

T�rklerin I.D�nya Sava��nda �tilaf Devletlerine kar�� cephe almas�, �teden beri �tilaf Devletleri taraf�ndan d��n�len, Osmanl� topraklar�n�n payla��lmas� projesini hem kolayla�t�rm��, hem de h�zland�rm��t�r. 1915-1917 y�llar� aras�nda yap�lan gizli antla�malar zinciri ile Osmanl� topraklar�, �tilaf Devletleri aras�nda �u �ekilde payla�m��lard�r.

1.�stanbul Antla�mas�:

Ruslar, �ngiliz ve Frans�z donanmalar�n�n �anakkale Sava��na giri�tikleri s�rada bu devletleri s�k��t�rarak, Bo�azlar ve �stanbul ile ilgili baz� isteklerde bulunmu�lard�r. 1915 bahar�nda yap�lan g�r��meler sonunda �ngiliz ve Frans�zlar, �stanbul ve bo�azlar� Ruslara vermeyi kabul etmi�lerdir. Ayr�ca Trakya’da Midye’den Enez’e �ekilen bir hatt�n do�usunda kalan arazi ile Sakarya a�z�ndan ba�layarak Gemlik k�rfezine inen bir hatt�n bat�s�nda kalan bir toprak par�as� da Ruslara veriliyordu. Rusya’ya verilecek topraklar aras�nda G�k�eada ve Bozcaada da vard�. Buna kar��l�k Ruslarda �ngiltere ve Fransa’n�n Anadolu ve orta do�udaki Osmanl� topraklar� ile �skenderun k�rfezi ve Toroslara kadar �ukurova �zerindeki haklar�n� tan�may� kabulleniyorlard�.

2.Londra Antla�mas�:

1915 ‘de Londra da �ngiliz ve Frans�z ve �talyanlarla aras�nda yap�lm��t�r. Bu antla�ma ile zaten �talya’n�n elinde bulunan 12 adada �talya tam hakimiyet kazan�yordu. �ngiltere,Fransa ve Rusya’n�n Osmanl� Devleti’nin Asya’daki topraklar�n� payla�mas�na kar��l�k �talya’ya da Antalya b�lgesinde buna e�de�er bir pay verilmesini kabul ediyordu.

3.Sykes-Picot Antla�mas�:

Bu antla�ma ile ilgili g�r��meler �talya’n�n sava�a kat�lmas�ndan �nce ba�lam��, ancak; �talya sava�a kat�ld�ktan sonra sonu�lanm��t�r. Bu antla�ma ile Alada�, Kayseri, Akda�, Y�ld�zda�, Zara,E�in ,Harput ile s�n�rlanan arazi ile Kilikya, Suriye, ve Musul Fransa’ya b�rak�l�yordu. Hayfa, Akka limanlar� ile Irak ve Frans�zlara verilen arazinin g�neyi de �ngiltere’ye kal�yordu.

4.St.Jean de Maurienne Antla�mas�:

Rusya’n�n 1917 Bol�evik �htilali sonucu sava�tan �ekilmesi �zerine �ngiltere ve Fransa �talya ya daha fazla �nem vermeye ba�lam��lard�r. �talya ile yap�lan St.Jean de Maurienne Antla�mas� ile �talya ya Sykes-Picot Antla�mas�n� tan�mas� kayd�yla �zmir ve Konya ya kadar olan b�lge veriliyordu. Ancak uygulama da bu antla�maya ba�l� kal�nmam��, �zmir’e �talyanlar yerine Yunanl�lar�n ��kar�lmas� karar� verilmi�tir.

A.B.D ’nin I. D�nya Sava��na Kat�lmas�

1917 Nisan�ndan itibaren Rusya’n�n sava�� terk etmesi ile �tilaf kanad�nda ortaya ��kan bo�lu�u, sava�a kat�lan A.B.D doldurmu�tur. A.B.D’nin sava�a kat�lmas�, Almanya’n�n 1915’den itibaren ba�latm�� oldu�u denizalt� sava�lar�n�n bir sonucudur. �ngiltere sava��n ba��ndan itibaren donanmas� ile Almanya’y� abluka alt�na alarak Almanya’n�n ticari g�c�n� k�rmaya �al��m��t�r.

Almanya da, �ngiltere’nin bu ablukas�n� k�rmak i�in geni� �apl� bir denizalt� sava�� ba�latm��t�r. 1915 May�s�nda iki �ngiliz yolcu gemisi (Lusitania ve Arabic) Alman denizaltlar� taraf�ndan bat�r�lm�� ve bir�ok Amerikal� yolcuda bu olaylarda hayat�n� kaybetmi�tir. Bu olaylar Amerikan-Alman ili�kilerini gerginle�tirmi� ise de, Almanya’n�n geri ad�m atmas�, bir daha bu t�r olaylar olmayaca��na dahi teminat vermesi �zerine ABD daha ileri gitmemi�tir. Buna ra�men 1916’da bu kez de bir Frans�z yolcu gemisinin Alman denizaltl�lar�nca bat�r�lmas� ve bu olayda da baz� Amerikan vatanda�lar�n�n �lmesi �zerine, iki devlet aras�ndaki ili�kilere yeniden gerginlik kazand�rm��t�r.

Almanya denizalt� sava�lar�n� s�rd�r�rken, di�er taraftan da �tilaf g��lerine yard�m eden Amerika’ya kar��, �zellikle L�tin Amerika �lkelerinde Amerikan aleyhtar� faaliyetlere giri�mi�lerdir. 1917 de Almanya, Amerika ile aras� bozuk olan Meksika’dan faydalanma yoluna gitmi�tir.

Amerika, Almanya ‘ya kar�� sava�� ba�latt�� taktirde Meksika Almanya’n� yan�nda yer alacak, Almanya Meksika’ya ekonomik yard�m yapacak ve ayr�ca Amerikan topraklar�ndan olan Teksas, Yeni Meksika ve Arizona eyaletlerini Meksika’ya verecektir. Buna kar��l�k Meksika, Japonya ile Almanya ars�nda arac�l�k yaparak Amerika ya kar�� bir Japon Alman Meksika ittifak�n� kurulmas�n� sa�layacakt�r.

Bu olay� Amerikan�n d�� politikas�n�n esaslar�n� �izen Monr�e Doktrinine ayk�r� bulan Amerika’n�n art�k sessizce kalabilmesi imkans�zd�r.1917 de iki amerikan ticaret gemisinin alman denizatl�lar�nca bat�r�lmas� barda�� ta��ran son damla olmu� ve 2 nisan 1917 de ABD Almanya ya kar�� olarak 1. D�nya sava��na kat�lm��t�r. A.B.D. ‘nin �st�n teknolojisi ile ve zinde kuvvetleri ile yorgun �tilaf Devletleri’nin yer almas� �tilaf Devletleri’nin sava�� kazanma �ans�n� art�rm��t�r.

Sava��n taraflara �ok a��r gelmeye ba�lad�� s�rada, herkesin bar��a �zlem duydu�u bir atmosferi olu�turmay� ABD ba�kan� Wilson d��nm�� ve 14 maddelik Wilson Prensiplerini a��klam��t�r.

Wilson �lkelerine g�re; Avrupa’da milliyetler aras� tutularak, siyasi harita bu esasa g�re d�zenlenecektir. ��gal edilen yerler hemen bo�lat�lacak, k��k devletlerin ba��ms�zl�klar� b�y�k devletlerin teminat� ile sa�lanacakt�r. Osmanl� Devleti’nin T�rklerle mesken k�s�mlar�nda T�rk hakimiyeti sa�lanacakt�r. Ancak; T�rk olmayan milletlere muhtar geli�me imkan� sa�lanacakt�r. �anakkale Bo�az� devaml� olarak b�t�n milletlerin gemilerine a��k tutulacak ve bu durum uluslar aras� garanti alt�na al�nacakt�r.

D�nya Sava��n� Sona Erdiren Antla�malar

Rusya’n�n Bol�evik �htil�li �zerine sava�tan �ekilmesiyle Rusya, Brest-Litovsk Antla�mas� ile sava�� sona erdirmi�tir. Rusya bu antla�ma ile t�m Do�u Anadolu’dan �ekiliyor; Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanl� devletine geri veriyordu.

Romanya, B�kre� Antla�mas� ile sava�a son vermi�tir. Bulgaristan ile Neuilly Antla�mas� yap�lm��t�r. Avusturya Saint-German Antla�mas�n�, Macaristan ise Trianon Antla�mas�n� imzalayarak, I D�nya Sava��na son vermi�tir.

Almanya ile Versailles Antla�mas� yap�lm��t�r. Osmanl� Devleti ile Mondros M�tarekesi imzalanm��t�r. Mondros M�tarekesinin imzalanmas�nda Wilson Prensiplerinin Osmanl� Devletini ilgilendiren 12. Maddesi etkili olmu�tur. Antla�mas� �nemli baz� maddeleri �unlard�r.

1) Bo�azlar a��lacak, bu b�lgelerdeki istihkamlar m�ttefikler taraf�ndan i�gal edilecek.

2) Anla�ma devletleri g�venliklerini tehdit eden bir durum halinde, herhangi bir stratejik noktay� i�gal edebileceklerdir. (7.Madde)

3) Ermenilere b�rak�lmas� d��n�len Do�u Anadolu’daki alt� ilde (Erzurum, Van, Diyarbak�r, Bitlis, Sivas, Harput) kar��kl�k ��kt�� taktirde, Antla�ma Devletleri bu b�lgeleri de i�gal edebileceklerdir.

4) T�m haberle�me istasyonlar� Anla�ma Devletlerince denetim alt�nda tutulacakt�r.

5) S�n�rlar�n denetlenmesi ve i� d�zenin korunmas� i�in gerekli olacak birlikler d��nda, Osmanl� ordusu terhis edilecek, b�t�n sava� gemileri ordunun ara�, gere� ve cephanesine el konacakt�r.

6) T�m liman ve tersanelerden Anla�ma Devletleri yararlanabileceklerdir.

Bu maddelerden de anla��laca�� zere Mondros M�tarekesi tam bir teslimiyet belgesidir. Bu m�zakere ile �tilaf Devletleri’nin Osmanl� topraklar�n� istila etmesi kolayla�m��t�r.

1.D�nya Sava��’n�n Sonu�lar�

a) Siyasi Sonu�lar�:

D�nya haritas� de�i�mi�tir. Avusturya-Macaristan imparatorlu�u par�alanm��, �arl�k Rusya’s� ve Osmanl� Devleti y�k�lm��t�r. Osmanl� topraklar� �zerinde yeni devletler ortaya ��km��t�r.Yeni rejimler do�mu�tur. �arl��n y�k�lmas� �zerine Rusya’da ilk kez sosyalist sistem uygulanm��t�r. Anadolu’da M. Kemal’in �nderli�inde Milli M�cadele hareketi ba�lat�larak, Yeni T�rk Devleti’nin temelleri at�lm�� ve Cumhuriyet idaresine ge�i� s�reci ba�lat�lm��t�r.

b) Ekonomik Sonu�lar�:

Avrupa, sava� �ncesindeki ekonomik g�c�n� yitirmi�, bu g�� A.B.D. ve Japonya’ya ge�mi�tir. Avrupa’da ekonomi de devlet m�dahalesi d�nemi ba�lam��t�r. Avrupa Devletleri sava� sonras�nda planl� kalk�nma d�nemi ba�lam��t�r. Avrupa’da sava� sonras�nda y�ksek enflasyon ya�anm��t�r. Osmanl� devleti ise sava� sonras�nda ekonomik a��dan tam olarak ��km��t�r. Bu da Osmanl� Devleti’nin sonunu getirmi�tir.

c) Toplumsal Sonu�lar�

10 milyon insan�n �l�m�ne 20 milyon insan�n yaralanmas�na ve sakat kalmas�na yol a�m��t�r. �zellikle Avrupa’da �retici gen� n�fusun azalmas�na, t�ketici n�fusun �o�almas�na, dolay�s�yla da ekonominin alt �st olmas�na neden olmu�tur. Pek �ok Bat�l� �lke sava� s�ras�nda cepheye giden askerlerinin �retimde ortaya ��kard�� bo�lu�u dolduran ve ekonomik �zg�rl�klerini kazanan kad�nlar�na siyasi haklar�n� tan�mak zorunda kalm��t�r.

al�nt�

I.D�NYA SAVA�I

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
mumyalama

MUMYALAMA insanlar neden mumyalanmay� istedi

Mumyalama, �ld�kten sonra ya�am oldu�una inan�ld�� i�in, �len ki�inin hayattayken sahip oldu�u g�r�n�m� korumas�n� sa�lamakt�. V�cut �ncelikle i� organlar�ndan ve suyundan ar�nd�r�l�rd�. Cesetin ��r�mesini engellemek i�in �zerine g�zel kokular d�k�l�r ve i�i ho� kokulu ve �ifal� bitkilerle doldurulurdu. �eritler kullan�larak �zenle sar�lan mumya , koruyucu muskalarla kaplan�rd�. �� i�e konulan bir�ok tabuta yerle�tirilen mumya son olarak bir lahitin i�ine yerle�tirilirdi. Lahitin �zerine �len ki�inin tasviri yontulurdu. �� organlar kanopslara konulurdu. �l�n�n hizmet�ili�ini yapt��na inan�lan k��k heykelcikler inan��a g�re cenazeye g�zkulak olurdu.

�l�n�n yeniden hayata d�nmesi i�in rahip t�pk� heykellerde oldu�u gibi mumya �zerinde "a��z a�ma t�reninde bulunurdu. Burada ama� �l�n�n tekrar hayata d�nmesi i�in nefes almas�n� sa�lamakt�r. Mezarlardaki g�nl�k e�yalar�n ve mobilyalar�n bollu�unun a��klamas�da budur. Cesedin cennete ula�mas� i�in Osiris'in mahkemesinden ge�mesi gerekirdi. Thoth'un terazisi �zerine yerle�tirilen bir ku� t�y�n� (Maat) dengelemesi gerekirdi.Bunu yapamazsa bir canavar taraf�ndan yutulaca��na inan�l�rd�.

Osiris'in mahkemesinde sorulan sorulardaki tuzaklara d��memek i�in mezara �l�ler kitab� konulurdu. Resimlerle s�sl� olan bu kitap��k do�ru cevaplar� i�erirdi.

Krallar�n mezarlar�ndaki l�ks e�yalar mezar h�rs�zlar�n�n bir hayli ilgisini �ekiyordu. Bu y�zden Yeni Krall�k D�nemi'nde krallar Teb'de ��ll�k bir arazi �zerinde bulunan Kralllar Vadisi'ne g�m�lmeye ba�land�.

al�nt�

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�
MEHTER MAR�I

Osmanl� Devleti'nin askeri m�z�kas�.

K�saca mehter denen mehterhane veya mehter tak�m� Osmanl� Devleti'nin asker� m�z�ka kurulu�udur. Padi�aha �zg� olan�na �Mehterhanei H�mayun� veya �Mehterhanei Hakan� denirdi.

Orta�a�'da, �sl�m devletlerinde ba��ms�zl��n �� madd� simgesinden biri de asker� m�z�ka tak�m� idi. Bunlar�n ��ne birden �sikke v� tabl-u alem� denirdi. Sikke, maden� para, tabi, davul, alem de sancak veya bayrak anlam�na gelir, �sl�m devletlerinin hepsinde sultanlar�n, hatt� bir ilde valilik yapan �ehzade ve emirlerin mehter tak�mlar� vard�.

Kurulu� olarak Mehter Osmanl�lara Sel�uklulardan ge�mi�tir. Hatt� Sel�uklu sultan� Al�eddin Keykubat III'�n u�beyi Osman Gazi'ye saltanat ve ba��ms�zl�k simgesi olarak �tabl-u alem� (davul ve sancak) g�nderdi�i s�ylenir.

Mehterhane

Osmanl� Devleti'nde mehterhane Yeni�eri Oca��'n�n bir par�as�yd�. Evliya �elebi'nin yazd��na g�re XVII. yy.�n ortalar�nda �stanbul'daki Mehterhanei H�mayun'da 300 sanatk�r vard� ve bunlar�n hepsi askerdi. Bundan ba�ka Yedikule, Ey�p, Kas�mpa�a, Galata, Tophane ve Bo�azi�i hisarlar�nda ayr� mehter tak�mlar� vard�. Buralarda sabah ve ak�am vakitlerinde bu mehter tak�mlar� iki �n�bet vururlar�, yani konser verirlerdi.

Mehterhanei H�mayun sava�ta orduyla birlikte bulunur, �ald�� ezgilerle askere �evk ve heyecan verir, d��mana korku salard�. 1826 y�l�nda Yeni�eri Oca�� kald�r�l�nca ona ba�l� olan mehterhane de kald�r�larak yerine bat�l� bi�imde bir m�z�ka tak�m� (M�z�kay� H�mayun) kuruldu. 1911'-de bu kurulu� �Mehterhanei Hakan� ad�yla yeniden d�zenlendi. Mehterhane Birinci D�nya Sava��'nda ve Kurtulu� Sava�� s�ras�nda da hizmet g�rd�. Ama Cumhuriyet y�netiminin kurulmas�yla birlikte ortadan kalkt�.

Mehter M�zi�i

Mehterhanede �al�nan T�rk asker� m�zi�i k�s, davul, nakkare, kud�m, zurna, nefir, n�sfiye, zil, zilli ma�a ve bunlara benzer �zel �alg�larla �al�n�r. Bir mehterde bu �alg�lardan e�it say�da birka� tak�m birarada bulunur. Dokuz kat mehter denen en kalabal�k �alg�l� mehter tak�m� padi�ahlara �zg�yd�. Mehter tak�m�nca �al�nan eserlerin bir k�sm� s�zl� m�zik (mehter mar�lar�, t�rk�ler v.b.), bir k�sm� da �alg� m�zi�i tarz�ndad�r. Mehterde usul vurma (tempo) �letleri ve nefesli sazlar �nemli yer tutar.

8/3/2008 | Kategori: tarih bilgileri | Yorum (0) Yorum yaz! | Kal�c� Ba�lant�

� Daha Yeni
Daha Eski �

Bizi Takip Edin

Haftan�n Videosu

Sinemalarda Bu Hafta

Son Yorumlar

arkada�
olmam�s
kavak yelleri ileti
meraba
e
�ablon
kavak yelleri
kavak yelleri
�ablonun footer b�l�m�
kavak yelleri

Kategoriler

Arkada�lar�m

Tavsiye Ba�lant�lar

�statistikler

Siz Ekleyin

BURAYA B��EY EKLEY�N

Bu Site En �yi Mozilla 5.0 ve �zerinde 1024x768 G�r�nt�lenmektedir..

Anasayfa

Hakk�mda

Ar�iv

�leti�im

Link Ekle

Yukar�